We wrześniu wielu Polaków rusza na poszukiwania darów natury – pachnących lasem grzybów. O tragiczną w skutkach pomyłkę jednak nietrudno. Jak uniknąć śmiertelnego zatrucia niejadalnym grzybem – szatanem?

Grzyb o wyjątkowo niewdzięcznej nazwie szatan jest – obok muchomora sromotnikowego – jednym z najbardziej trujących. W polskich lasach można go znaleźć niezwykle rzadko, jednak warto uniknąć pecha i wiedzieć, jak go rozpoznać. Unikniemy wówczas ciężkiego zatrucia po jego zjedzeniu. Spożycie szatana może mieć tragiczne skutki, łącznie ze śmiercią!

Grzyb szatan – dlaczego tak trujący?

Jego toksyczne właściwości – szczególnie zjedzonego na surowo – powoduje zawartość żywic, których organizm człowieka nie jest w stanie strawić, nie ulegają rozpuszczenie w jelicie. W ten sposób dochodzi do przyspieszenia ruchów perystaltycznych i nagłego podrażnienia śluzówki przewodu pokarmowego.

Po ok. 3,5 godziny od spożycia występują pierwsze, dość gwałtowne objawy zatrucia. Pojawia się ból brzucha, biegunka, nudności, a później wymioty, dodatkowo nadmierne pragnienie i skurcze łydek. Organizm w ten sposób broni się przed toksynami, chcąc je usunąć.

U zatrutego może spaść ciśnienie, pojawia się łzawienie oczu i zaburzenia widzenia, duża potliwość i rumień na twarzy. Toksyny występujące w szatanie mają szkodliwy wpływ na układ nerwowy człowieka – chory szybko zaczyna mieć objawy neurologiczne i omamy.

Co zrobić, gdy podejrzewamy mamy podejrzenia, że winnym złego samopoczucia jest grzyb szatan? Natychmiastową reakcją powinno być wezwanie ambulansu lub udanie się na szpitalny oddział ratunkowy.

Liczy się czas – im szybciej nadejdzie pomoc lekarska, tym większe są szanse na uniknięcie długofalowych skutków zatrucia, a nawet śmierci!

Grzyb szatan – czym jest, gdzie występuje, jak go rozpoznać?

Szatan należy do rodziny bardzo lubianych przez Polaków borowików (jego fachowa nazwa to borowik szatański). Cały grzyb nie nadaje się do spożycia w żadnej formie, nawet po obróbce termicznej.

Warto zaznaczyć, że szatan został zakwalifikowany do organizmów zagrożonych wyginięciem. Widnieje na tzw. Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Borowik szatański jest pod ścisłą ochroną państwa.

Szatana można znaleźć w lasach liściastych, wyrasta najczęściej pod bukami i dębami, rzadziej pod lipą, grabem i leszczyną. Borowik szatański lubi wapienne, ciepłe podłoże i światło słoneczne. W leśnych gajach rośnie w grupach.

Najbardziej charakterystyczną częścią tego grzyba jest kolor kapelusza. Kiedy jest młody, przybiera barwę popielatą, siwą lub szarą, zaś dojrzałe okazy są żółtozielone, a następnie oliwkowe.

Warto zaznaczyć, że grzyb ostrzega nas przed spożyciem swoim zapachem. Choć młode osobniki nie posiadają wyczuwalnej woni to dojrzały grzyb dosłownie śmierdzi padliną lub zepsutą cebulą.

Kapelusza borowika szatańskiego na początku ma kształt półkola, następnie się wybrzusza, wygina, by na koniec ulec spłaszczeniu. Jego skórka z początku sucha i matowa, przechodzi w strukturę zamszu, a u dorosłych okazów jest gładka.

Koniecznie trzeba przyjrzeć się wewnętrznej strukturze grzyba. Spód kapelusza zmienia kolor z żółtego na zielonożółty. Nóżka ma aż trzy kolory – trzonek jest żółty, na środku purpurowy, a korzonek brązowy.

Szatan należy do rodziny borowików. Czy można go pomylić?

Należący do rodzin borowików szatan jest bardzo podobny do innych przedstawicieli, zarówno tych niejadalnych (purpurowego, grubotrzonowego oraz żółtoporego), a także do tych, które można spożywać, ale zawsze po obróbce termicznej – borowika ceglastoporego, ponurego i królewskiego.

Przez niedoświadczonych grzybiarzy, szatan często mylony z młodym goryczakiem żółciowym, ze względu na kolor kapeluszy i trzonów. Sam goryczak jest również niejadalny.

źródło: portal.abczdrowie.pl