Być może jeden z nas znajdzie się w takiej sytuacji, że po przyjściu do zmarłych krewnych na cmentarzu znajdziemy cudzy grób. Miejsce zakupione na cmentarzu jest nam dane na 20 lat. Po tym czasie może zostać tam pochowana inna osoba. Co zrobić, aby temu zapobiec?

20 lat temu Nestor zmarł, został pochowany przez żonę, która po kilku latach również odeszła. Została pochowana w pobliżu. Ich dzieci odwiedzały groby kilka razy w roku. Jednak z roku na rok coraz mniej. Przy okazji kolejnego 1 listopada dzieci przyjechały na cmentarz i odkryły, że matka była na jej miejscu, ale w miejsce ich ojca została pochowana zupełnie inna osoba. Dlaczego tak się stało i kto mógł na to pozwolić?

Sytuacja, w której grób naszych bliskich jest likwidowany, nie jest tak niesamowita, jak mogłoby się wydawać. Administracja cmentarza nie sprawdza, czy miejsce pochówku jest zadbane, ale tylko termin opłaty.

Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 r. (nowszej nie ma) określa, kiedy i na jakich warunkach repozytorium może być ponownie użyte:

Grób nie może być użyty do ponownego chowania przed upływem lat 20.

Po dwudziestu latach, jeśli ktoś się temu sprzeciwi i zapłaci za pochówek zwłok, grobu nie można ponownie wykorzystać. W związku z tym jest przedłużany na kolejne 20 lat.

Często, gdy zbliża się wspomniany okres 20 lat, administracja cmentarza wysyła zawiadomienie do ostatniego, który zapłacił za grób. Jeśli nie ma odpowiedzi, odpowiednie miejsce zostanie przydzielone komuś innemu. Należy jednak pamiętać, że wymóg zapłaty nie jest standardowy, jest to tylko gest dobrej woli kierownika obiektu.

Np. według regulaminu Katowickich Cmentarzy Komunalnych „Opłaty za przedłużenie prawa do grobu na kolejny okres należy bez wezwania uiścić do końca ostatniego roku obowiązywania opłaty. Zaległe opłaty naliczane są wg stawek obowiązujących w dniu wnoszenia zaległej opłaty i pobierane są na okres 20 lat, licząc od pierwszego nieopłaconego roku tak, aby była zachowana ciągłość w opłatach”. „Bez wezwania”, to znaczy musimy sami przestrzegać tych dat, ale jednocześnie drugie zdanie sugeruje, że administracja tego cmentarza nie chce szybko likwidować miejsca pochówku.

Aby wyjaśnić tę sytuację, nikt nie wykopuje szczątków naszego zmarłego. Najprawdopodobniej są już zmineralizowane. Według ekspertów proces ten trwa od 10 do 30 lat, jeśli gleba jest złej jakości. To, co powszechnie nazywa się likwidacją grobu, oznacza usunięcie pomnika, nagrobka i innych elementów zewnętrznych. Nowa osoba zostanie pochowana „nad” naszymi bliskimi.
W tej sytuacji grób nie będzie już miał imienia naszego zmarłego, ale informacje o jego pogrzebie będą nadal znajdować się w archiwum cmentarza.

Nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ prawo go nie reguluje. Mówi tylko, że przedłużenie grobu o kolejne 20 lat musi zostać zapłacone ponownie za pochówek zwłok.
Opłatę tę określa lokalnie szef gminy, burmistrz lub prezydent miasta, który formalnie nadzoruje cmentarz. W dokumentach nekropolii często znajdujemy pojęcie opłat za użytkowanie, opłat za odnowienie itp. Jego wartość może również zależeć od kilku czynników. Na przykład od wieku zmarłego (dzieci poniżej 6 lat) lub od tego, czy grób jest obsługiwany i jaki rozmiar.
W Krakowie jeden grób dla osoby starszej niż 6 lat przez 20 lat kosztuje 1360 złotych, i za to trzeba będzie zapłacić również za jego przedłużenie. Dla osoby do 6 lat – 696 zł.

W Gdańsku jeden ziemski grób dla osoby starszej niż 6 lat przez 20 lat kosztuje 1045 złotych, i za to trzeba będzie zapłacić za jego przedłużenie. Dla osoby poniżej 6 lat – 932 zł.

W Zielonej Górze pojedynczy grób ziemny dla osoby powyżej 6 roku życia na 20 lat kosztuje 850 zł i tyle też trzeba będzie zapłacić za jego przedłużenie. Dla osoby do 6 roku życia – 690.

W Zielonej Górze jeden grób dla osoby powyżej 6 lat przez 20 lat kosztuje 850 złotych, a to także kwota za jego przedłużenie. Dla osoby poniżej 6 lat – 690 zł.

W Poznaniu jeden grób dla osoby w wieku powyżej 6 lat przez 20 lat kosztuje 640 złotych, i za to trzeba będzie zapłacić za jego przedłużenie. Dla osoby poniżej 6 lat – 350 zł.

W Warszawie cena zależy nie tylko od grobu, jego wielkości i rodzaju, ale także od cmentarza. Koszt utrzymania istniejącego 20-letniego pojedynczego tradycyjnego grobu bez murów przez następne 20 lat wynosi:

1070 zł – na cmentarzu południowym
1800 zł – na cmentarzu północnym
2800 zł – na cmentarzu wojskowym